Aile tedavileri grup psikoterapisi disiplini içinde en son
gelisen disiplinler bütünüdür. Sistemik yakalasimin ön plana çiktigi çift ve
aile tedavilerinin belki de en eski uygulamalari, psikodrama sahnesinde Moreno
tarafindan gündeme getirilmistir.
Psikodramanin çatisma çözümlemesi konusundaki avantajli yapisi, terapisti daha
nötr konumda birakabilen eylem tekniklerini kullanmasi ve böylece yorum yapan ve
transferanslara maruz kalan terapist rolünü degistirmesi, çift ve aile
tedavilerinde önemli bir farklilik olarak karsimiza çikmaktadir. Esler daha
güvenli bir ortamda olduklarini hissetmektedirler ve bu isbirligini ayni zamanda
gelismeyi hizlandirmaktadir.
Psikodramada Aile ve Es Tedavisi içinde iki farkli modeli barindirmaktadir;
bunlar:
1.Çoklu Aile yada Es Düzeni
2.Tek Aile yada Es Düzeni ,olarak adlandirilabilirler.
Çoklu aile ya da es düzeninde birden fazla aile ya da birden fazla çift
psikoterapiye birlikte grup olarak girmektedirler. Diger düzende ise, bir aile
ya da yanlizca bir çiftle çalisma yapilmaktadir. Her iki uygulama biçiminde de
eylem metodlarindan yararlanilir. Aile üyeleri rol degistirmeler yardimi ile
birbirlerini anlamaya baslarlar. Empati belki de çogu zaman, ilk kez psikodrama
sahnesinde kurulur. Aile heykellestirmeleri yardimiyla aile üyeleri
birbirlerinin gerçek algilarini belki de ilk kez gözlemleme sansi bulurlar.
Kendi yaptiklarini aynada izlemek onlara hizli içgörüler kazandirir. Zaman zaman
çalismaya katilan yardimci terapisler aile üyelerinin agzindan konusarak
söylenmeyenlerin kolaylikla ortaya getirilmesinde yardimci olurlar. Üyeler bu
sahnede eksik kalanlari (bitmemis
isleri) tamamlarlar, duygularini disa vururlar, farkindaliklarini arttirirlar ve
böylece bir rahatlama ve arinma yasarlar. Aile üyelerini çogu gerçek
anlami ile bu sahnede karsilastiklarini farkina varirlar.
Babalar ya da
anneler çocuklarinin ne kadar büyüdüklerini algilarlar ve her birey digerinin
ihtiyaçlarini daha iyi görmeye baslar.
Bu durum eslerin sahnede yeniden egitilmesi demektir. Anne baba rollerini bize
ögreten bir kurum yoktur ve hep geçmisi tekrar ederiz. Yine es rolünü de kendi
ailemizden ve çevremizden hasbel kader ögreniriz. Yanlis inançlar ve tutumlari
sorgulama sansimiz zaman zaman olmaz. Terziler kendi söküklerini dikemezler. Bu
nedenle ana-baba okullari kadar evlilik egitim kurumlari ve programlari da ön
plana çikmalidir. Psikodrama tüm bu egitimleri saglayabilecek teknik ve kurumsal
donanima sahiptir.
Bu donanimin yarattigi en ilginç müdahale biçimlerinden birisi "Evlilik Kestirim
Rol Testi" dir. Bu testte evlilik hazirligi yapan ya da bunu düsünen çiftlere
birbirlerini tanimalari ve evlilikteki iliskilerini önceden kestirebilmeleri
sansi verilmektedir. Uyumsuz yönlerinin ortaya çikmasi durumunda birbirlerini
önce bu alanlarda tanimalari ve eger degismek istiyorlarsa bu degisimi
saglamalari mümkün olabilmektedir. Çogu çift birbirlerine iliskin bilgilerini
gözardi ederek evlenirler ve sonra pismanlik yasarlar. Bunlarin önceden
bilinmesi evlilik sirasinda oraya
çikmalarina nazaran daha az gerginlik yaratir ve çözülmeleri de o denli
kolaylasir.