
İçerik: Genel Bilgi, Gitarın
Bölümleri, Gitarın Akordu, Tab Nasıl Okunur?, Akor ve
Akorların Çalınması, Bare, Arpej ve Diğer…
.
GENEL BİLGİ
KLASİK VE AKUSTİK GİTARLAR
Klasik ile akustik gitar arasındaki temel fark
tellerindedir. Klasik gitarda ince teller naylon (misina)
dan yapılmıştır. Kalın teller ise sargılıdır. pek üzerine
çelik sarımlıdırlar. Akustik gitarda ise teller tamamen
çelikten yapılmıştır. Tel takımının inceliğine kalınlığına
göre bazen değişse de genel olarak kalın 4 tel çelik üzerine
çelik sarımlı, ince 2 tel ise sarimsiz çeliktir.
Teknik olarak klasik gitarlar parmaklarla, daha doğrusu
tırnaklarla, akustik gitarlar ise pena ile çalınırlar. Ancak
bu bir kural değildir. Bazı gitaristler klasik gitarı
penayla, akustik gitarı parmakla çalarlar. Her iki gitarın
da klavye düzenleri aynıdır, yani notalar aynı şekilde
dizilmişlerdir.
Klasik ve akustik gitarlar tarz olarak da oldukça
farklıdırlar. Genelde klasik gitarla klasik gitar için
yazılmış parçalar çalınır. Klasik gitarın kullanıldığı diğer
tarz ise flamenko’dur. Akustik gitarlar genelde rock, blues,
jazz ve bunların türevleri müziklerin harmonik yapılarında
yer alırlar. Yani akorlardan sorumludurlar. Tabi bu arada
basta fill’ler (doldurmalar) olmak üzere solo gitar olarak
da çokça kullanılırlar. Bunun yanında akustik gitar için pek
çok teknik de geliştirilmiştir.
ELEKTRO GİTARLAR
Elektrogitar çok basit bir tanımla tellerin titreşimini
gövdesinde bulunan manyetikler sayesinde elektriğe çeviren
ve böylece amplifikatöre bağlandığında yüksek miktarda ses
alınabilen gitardır. Diğer gitarlar gibi elektrogitarlar da
sap, gövde ve bas olmak üzere üç ana bölümden oluşur. Bu
arada bazı elektrogitarlarda bas bulunmayabilmektedir.
Gitarda gövde, manyetikleri, sesin tonu ve seviyesini
ayarlayan kontrol devrelerini içeren ve tellerin bir ucunun
bağlandığı bölümdür. Teller, köprü ad verilen metal bir
donanm üstünden geçenek ya gövdeye doğrudan ya da köprünün
kendisine bağlanmaktadır. Tellerin hemen altında, köprüyle
sap arasında yer alan, tellerin mekanik titreşimini
elektriğe çeviren manyetikler, gövdenin içine yerleştirilen
elektronik ses-ton kontrol devresine bağlıdır.
Bu devre, manyetiklerden gelen sinyalin, amplifikatöre
gitmeden önce tonunda ve ses seviyesinde değişiklik yapmak
için kullanılır. Ayrıca yine gövdedeki manyetik seçici
anahtar, sesin rengini deştirmek için istenilen manyetik
veya manyetiklerin seçilmesini sağlar. Gövdenin sapla
birleştiği yerin alt taraf, sapın gövde içindeki perdelerine
kolay ulaşılması için, içeri doğru oyuk olarak yapılabilir
(Single Cutaway). Bazı gitarlarda bu oyuk hem altta hem de
üstte olabilmektedir (Double cutaway). Gövdenin sekli, gitar
oturarak veya ayakta çalınırken en iyi dengeyi sağlayacak
şekilde tasarlanır.
GİTARIN BÖLÜMLERİ

GİTARIN AKORDU
Kulaktan akort etmek istiyorsak gitarda 5.perdeyi
kullanabiliriz. Her telin 5. perdesi, bir sonraki telin
sıfırıncı perdesini verir. Si hariç.Onun için alttan 3.
telin 4. perdesini kullanmak gerekir.
İlk önce mi telini akort etmemiz gerekir. Bunun için
herhangi bir yerden mi sesi almalıyız. Mesela bilgisayardaki
küçük org programları olabilir.Bu programlardan mi sesini
alabiliriz.ondan sonra ilk olarak mi telinin 5.perdesine
basarız. Bu ses la sesidir ve iki sesi karşılaştırarak bir
alttaki la telini akort ederiz .
Diğer tellerde de aynı şekilde yapılır. Fakat si telini
akort etmek için bir üstteki sol telinin 5.perdesini değil
de 4.perdesini kullanmak gerekir.
Bu şekilde akort edemiyorsak.Seslerin kulağımıza tam olarak
oturması için zamana ihtiyacımız var demektir.
Akort Aletleri kullanarak da gitarımıza çok kolay ve hızlı
bir şekilde akort edebiliriz.
TAB NASIL OKUNUR ?
Tablature (tab) ,gitar için özel bir müzik notasıdır.Tab bir
gitar nota özelliği olarak var olmuştur.Tab nota özelliğini
bir sistem olarak algılamak doğru olacaktır.Tab nota
sisteminde, nota bilmeye gerek duymadan çok basit şekilde
anlaşılır bir nota türü olup evrenseldir.Dünyanın Her
yerinde aynı şekilde kabul edilen kalıplar çerçevesinde
okunur ve yazılır…Tab Sisteminde yazılan akor ve ya notalar
Aşağıdaki bölümde belirttiğimiz şekilde gösterilir…
Aşağıda Tab Sisteminin Ana teması belirtilmektedir.Tab
Sisteminde Tel dizilişleri Şekildeki gibidir.
e|——————————-1. Tel—–|
B|————————-2. Tel———–|
G|——————-3. Tel—————–|
D|————-4. Tel———————–|
A|——-5. Tel—————————–|
E|-6. Tel———————————–|
Yukarıdaki tabloda belirttiğimiz gibi artık tab sisteminde
ne şekilde tel dizilişi bulunduğunu öğrendik.Şimdi ise
yapmamız gereken Bu olayı bir örnekle açıklamak.
e|——–0————-0—–|
B|——0—0——–0—0—|
G|—0——–0—-0——-0-|
D|—————————–|
A|—————————–|
E|-0————-0————-|
Metallica - Nothing Else Matters
Yukarıda Metallica Grubunun Nothing Else Matters isimli
parçasının tabları yer almakta. Bu şarkıyı seçme amacım ilk
düzey için gösterilmesi gereken 0 (sıfır) değerini içermesi.
0 değerinin anlamı ; 0 değerinin bulunduğu tele konulan 0
kadar boş vurmaktır. Demek istediğim şu ki ,Yukarıda bulunan
parçada en başa denk gelen diğer deyişle bakıldığında size
en yakın (sol baş) konumda bulunan 0 (sıfır) , E (6.tel)
telinde yer almaktadır.Demek oluyor ki 6. tele bir kere boş
vuracağız.Sonra ise sırayı takip ederek gittiğimizde
karşımıza G (3.tel) çıkıyor.Bundan sonra sırasıyla ; B
(2.tel) , e (1.tel) sonra tekrar B (2.tel) geliyor.Şimdi
Pratik yapmaya başlayın… Tab da çalınan parçanın doğru çalıp
çalmadığınızı kontrol etmek için Tab ın altındaki şarkının
ismine tıklayınız.Mp3 formatındaki şarkıyı indirdikten sonra
kendi çaldığınızla karşılaştırıp eksik yönleri tamamlayınız.
Şimdi ise başka örnekler ile öğrendiklerimiz
pekiştirelim.Bunun yine Metallica grubunun One adlı
parçasının tab sistemini inceliyoruz..
e|———————————————–|
B|———————————————–|
G|—————————————–0—–|
D|—4—0—–4—-0—–4—-0——4—-0—|
A|-2—2—————-2—-2——————|
E|———–3—-4—————-3—3——–|
Metallica - One
Aynı şekilde bu parçada temel kuralları göz önüne alıp
incelediğimizde karşımıza bilinmeyen bir konu çıkıyor.Bunlar
2 , 4 , 3 gibi sayılar.Bunların anlamı ise gitarın
perdelerini belirtmektedir.2 no ‘lu değer 2 numaralı perdeye
basılması komutunu verir.Peki hangi teldeki 2 no’lu
perdeye?Bunun yanıtı sandığınızdan çok çok basit.Yukarıdaki
Tab da Belirtilmiş olan ilk 2 değeri 5.Telde verilmiş.Yani
bu demek oluyor ki 5. telde 2 no ‘lu perdeye bas.Yine
Sırasıyla kısaca ele alırsak.Sırasıyla | 5. telde 2 no’lu
perde | , | 4.telde 4 no’lu perde | , | 4.tele boş vur |,
|6.telde 3.perde | vs…
Artık Tab Temeli Hakkında Geniş Bir bilgiye sahip
olduk.Artık Tab ile Akor okuyup yazma faslına gelelim.Bunun
için Artık 2 Dersimize geçebiliriz.
2.Dersimizde ise tab okuyarak akor nasıl bası caz onu
göreceğiz.Genelde Elektro Gitar çalanlar için olan bu sistem
sayesinde herkesin bilmediği akor kalıpları yaratarak
akorları herkesle paylaşıp veya paylaşılanları anlamaya
çalışıcaz.Peki gördüğümüz tabların akor olup olmadığını
nasıl anlayacağız?Her zaman olduğu gibi bu sorunun cevabını
da hemen verelim:)Bir Tab da ,aynı sıra üstünde bulunan
rakamlar onların akor olduğunu belirtir….hemen aşağıdaki
örnekle ne demek istediğimizi daha iyi kavrayalım.
e|———|
B|———|
G|———|
D|—-5—-|
A|—-3—-|
E|———|
Yukarıda bulunan akor kalıbında üst üste yazılmış olan tab
da 3 ve 5′inci tele basma komutu verilmiştir.
Şimdi işi biraz daha zorlaştıralım.Bir örnek daha
inceleyelim.
e|—-3—-|
B|—-0—-|
G|—-0—-|
D|—-0—-|
A|—-2—-|
E|—-3—-|
Artık Pratik zamanı.Aşağıdaki akorlarla pratik yapın.
e|—-0—-|—-0—-|—-2—-|—-0—-|
B|—-2—-|—-1—-|—-3—-|—-0—-|
G|—-2—-|—-0—-|—-2—-|—-1—-|
D|—-2—-|—-2—-|—-0—-|—-2—-|
A|—-0—-|—-3—-|———|—-2—-|
E|———-|———|———|—-0—-|
Sizde artık Tab Sisteminin Temel Özelliklerini Öğrendiniz.
Tab ile artık akorları okuyabilirsiniz.
AKOR VE AKORLARIN ÇALINMASI
Aynı anda seslendirilen çeşitli ses topluluğuna Akor Denir.
Çalınacak akor 3 sesli ise(hangi perdede olursa olsun)”5.,
1., 2.” parmakla , çalınacak akor dört sesli ise bu
parmaklara 3. parmak ilave edilir.Eğer akor beş ve altı
sesli ise, baş parmak (5. parmak) kalın tellerden ikisine
veya üçüne çalar,geriye kalanı da diğer parmaklar uygular.
Akor’un bütün seslerinin iyi çıkabilmesi için , sol el
parmaklarının,çekiç gibi yuvarlak bastırılması ve tel
üzerine iyice basarak,diğer tellerin tınısını engelleyecek
şekilde tutulması gerekmektedir.Sağ elin parmakları ve ya
sağ eldeki mızrap, sol el ile hazırlanmış telleri birden
çalarak ve titreşimlerini devam ettirmek için hemen
kalkmalıdır.
Akorlar her zaman arpej halinde,yani sesleri ard arda
çalarak yapılır.
BARE, ARPEJ VE DİĞER …
Bare Ne Demek?
Kısaca Tek Parmakla bütün tellere basmak
demektir.(mesela;tellerin 1.perdelerine) bare iki
çeşittir.Büyük bare ve Küçük Bare.Küçük bare’de 1.parmak 2
ve 3 teli kapsar.Büyük barede ise 1.parmak perdeliğe
baştanbaşa bütün telleri birlikte kavrar.
Büyük bareyi kolayca yapabilmeniz için, bileğinizi baş
parmağınızı sapın iyice arkasına götürmeniz gereklidir.
Arpej Ne Demek?
Arka arkaya çalınan ve birleştikleri zaman akor oluşturulan
çeşitli nota dizisine Arpej denir.Arpejler gitarda çok
kullanılır,çünkü bu saz’a has olarak bıraktığı etki çok
olumludur.
Arpejleri iyi çalabilmek için ,telleri çalmadan evvel sol el
parmakları arpeji oluşturan akor perdeleri üzerine iyice ve
aynı zamanda basması gerekmektedir.Arpejin son notası
çalındıktan sonra parmaklar hemen kaldırılıp başka Akor’un
seslerine geçilir.Eğer parmaklar her sesten sonra birer
birer kalkacak olursa , her bir sesin toplamının oluşturduğu
akor’un titreşimine engel olunur.
Sağ el parmakları veya mızrap,telleri ancak titreşim
getirmek için tellere dokunur ve sol elin parmakları da
parmak konulmayan tellerin titreşimine engel olmayacak
şekilde perdelerle temas eder.
Gitar her tondan çalınabilir.Fakat diğer sazlarda olduğu
gibi sevdiği tonları vardır.Gitar’a en kolay tonlar
şunlardır.
* Do majör
* Sol majör
* Re majör
* Re minör
Diğer tonlar barenin çok kullanılmasını gerektirdiği için
daha çok emek ister.
Notalar Batı dilinde alfabenin ilk yedi harfiyle yazılır.
* A = La
* B = Si
* C = DO
* D = Re
* E = Mi
* F = Fa
* G = Sol
Gam, Ritim
Çalışma ve Prelüd
Gamların çalınmasını kolaylaştırmak için sağ el parmakları
birbirinden açık ve kalkıp inmeleri eli rahatsız etmeyecek
halde olmalıdır.(Parmakla çalanlar için)
Bir perdenin üzerinde bulunan parmağı ondan sonra gelecek
olan notayı basmak için kaldırmamalıdır.Ancak o perde açık
tel olmuş olsun.
Çıkıcı gamlarda,telden tele geçerken son bırakılan teli
parmak hemen bırakmamalıdır çünkü tel boşuna titreşim yapar.
“Gitarın Akordu” bölümü
hariç diğer bölümler alıntıdır.
_________________
Moderatör alımları vardır...
Aşağıdaki linkten bize bildire bilirsiniz.
http://www.dinlefm.com/frmp933/dinlefm-forum-moderator-alimi#933