Mercan Dede, doğa ile evrenin ritimlerine getirdiği ilahi boyutu isimsiz müziğinde yansıtıyor...
Mercan Dede (nam-ı diğer DJ Arkın Allen), doğuya özgü Sufi müziğinin ilahi geleneğini çağdaş müziğin insanı sarıp sarmalayıp içini ısıtan tınılarıyla incelikli bir biçimde harmanlayarak, eski ile yeniyi, Doğu ile Batı'yı birleştirdiği eşi bulunmaz bir müziğe imzasını atıyor. Sufi inancına yürekten bağlılığıyla tanınan Dede, Sufi makamların yorumuna ve özgün bestelerin tınılarına ve doğa ile evrenin ritimlerine getirdiği ilahi boyutu isimsiz müziğinde yansıtıyor.
1966 yılında Türkiye'de doğan Arkın Ilıcalı üniversite yıllarında Kubbe Altı Cemiyeti'ndeki ney derslerine katılıp Ömer Erdoğdu'nun öğrencisi
oldu. Aynı dönemde tasavvuf müziği ve kültürünün bu dönemdeki önemli aydınlarından olan ve aynı zamanda Bendir enstrümanının yaşayan en büyük ustası kabul edilen Nezih Uzel'in evinde gerçekleşen sohbet ve meşklere katılarak bendir ve Türk ritimleri üzerindeki ilk eğitimine başlamış oldu.
Daha sonraki yıllarda tanıştığı ve ebru sanatını öğrendiği büyük ney üstadı Niyazi Sayın'dan da fazlasyla etkilendi. 1988 yılında göç ettigi Kanada'da öncelikle University of Saskatchewan'da güzel sanatlar üzerine BFA (Bachelor of Fine Arts) ve ardından Concordia Üniversitesi'nin Studio Arts programında MFA (Masters of Fine Arts) eğitimini tamamlayan Mercan Dede aynı üniversitede başladığı ögretim üyeliğine, müzik çalışmalarının ağırlık kazanması sebebi ile kısa bir süre önce ara verdi.
1990'dan bu yana değişik Sufi gruplar ile Avrupa, Kanada, ABD ve Türkiye'de müzik çalışmalarına devam eden sanatçının 'Mercan Dede Ensenble' grubu, Dede'nin son on yıl içindeki kapsamlı müzik birikiminin bir sonucu olarak, 1997 yılında kuruldu.
Mercan Dede'nin ilk albümü 'Sufi Dreams' bağımsız bir plak şirketi olan Golden Horn şirketi
tarafından çok az sayıda basılıp dağıtılmasına rağmen gerek Kuzey Amerika, gerekse Avrupa'da beğenilerek dinlendi ve çok iyi eleştiriler aldı. Alman televizyonu Saarlandischer Rundfunk'un yapımcıları, Sufi kültürü ile ilgili hazırladıkları belgeselde Mercan Dede'ye yer vermek amacı ile Hindistan, Pakistan ve İngiltere'nin ardından Kanada'ya gelip Toronto ve Montreal şehirlerinde filmin çekimlerini tamamladılar ve belgeselin müziğinin de yine Mercan Dede tarafından yaratılmasını istediler.
Belgesel, 1999 şubatında Alman televizyonunda yayınlandı ve büyük bir beğeni kazandı. Sanatçının ikinci albümü 'Journeys of a
Dervish' 1999 yılında yine Goldenhorn Plak Şirketi tarafından yayınlandı.
2000 yılınının başında Pozitif Şirketi ile anlaşarak Doublemoon plak şirketine geçen sanatçı, reji ve kareografisini Beyhan Murphy'nin gerçekleştirdiği ve Modern Dans Toplulugu tarafından sergilenen Seyahatname 2001 adlı gösteri için bestelenen müziklerden oluşan Seyahatname albümünü 2001 yılında Doublemoon etiketiyle piyasaya çıkardı.
Sanatçının müzik menajerliğinin yine Pozitif Şirketi tarafından üstlenildiği 2001'de dünyanın en önemli festivallerinden biri olarak kabul edilen Uluslararasi Montreal Jazz Festivali'nin General Motors Big Event gecesinde, 'Doğu ile Batı Buluşuyor' başlıklı konserde, Burhan
Öçal ve Jamaaladeen Tacuma ile Mercan Dede Trio olarak 170.000 kişiyi aşan bir izleyici karşısına çıkan Mercan Dede, bunu takiben 300.000'den fazla kişinin katıldığı Diversite partisi (Montreal/Kanada) ve hemen ardından Banlieu Blues Festival, Rasa Cultur Center, Bimhouse gibi Avrupa'nın önemli caz ve dünya müziği kulüpleri ve festivallerini içeren Türkiye/Avrupa turunu gerçekleştirdiği yeni projesi Secret Tribe'in aldığı olumlu eleştiriler ve büyük ilgi üzerine yeni albümü 'Nar'ı yine Secret Tribe grubuyla kayıt edip Temmuz 2002 tarihinde Doublemoon tarafından yayınladı.
Müzisyenliği süresince, Kani Karaca, İhsan Özgen, Peter Murphy, Natasha Atlas, Musafir, Jamaleedin Takuma, Hugh Marsh, Omar Sosa, Mich Gerber, Fazıl Say gibi klasik, dünya ve alternatif müziğinin dev isimleri ile aynı sahnede yer alma başarısını gösteren Mercan Dede, aynı zamanda producer olarak da bir çok çalışmaya katıldı.
Peter Murphy'nin son albümünde co/producer olarak çalışan sanatçı, Nusrat Fateh Ali Khan'in producer'larından olan Real World Şirketi'nin yapımcısı Michael Brooks, Groove Alla Turca'nın yaratıcısı ve electric bass'ın dev ismi Jamaleddin Tacuma, üst üste 6 yıl Kanada'nın en iyi improvizasyon kemancısı ödülünü alan Hugh Marsh ile birlikte Dust albümüne imzasını attı.
Golden Horn plak şirketi için geleneksel müzikten fusion'a uzanan bir çizgide 4 ayrı albüme producer olarak katıldı. Bunlardan Ahenk, Balkan Joureny Close to Home ve klasik kemençe ustası İhsan Özgen'in taksimlerini içeren Rememberence of Ottoman Composers Goldenhorn plak şirketi tarafından piyasaya sunuldu.
Arkın Allen adı altında 23 yaşından bu yana dj'lik yapan sanatçının producer ve re-mixer olarak gerçekleştirdiği ve kendi plak şirketi olan Sugarmonk etiketi ile yayınlanmış bir solo albümü ve değişik complation albümlerde yayınlanmış 30'dan fazla single parçası Interchill, Sony, Dragonfly, Michino gibi plak şirketleri tarafından Kuzey Amerika ve Avrupa'da piyasaya çıkarılmıştır.
Aralarında Danny Tenaglia, Swan Vath, Cold Cuts, Derrick May, Jeff Mills, The Orb gibi bir çok dünyaca ünlü dj'le birlikte sahne alan Arkın Allen kendi parçalarından oluşan ve tribal techno'dan drum&bass'a kadar geniş bir underground müzik yelpazesindeki solo albüm üzerine çalışmaktadır.
İster dj olarak, ister Sufi müziğin temsilcisi olarak, müziğiyle ruhu okşayan ve bizlere evrenin uyumunu yansıtan ahengi ile farklı ritmleri, melodileri ve doğu müziğine özgü dinsel gelenekleri elektronik müziğin evrensel sesleri ile ustaca kaynaştırma yeteneği, Dede'ye müzik ve dansın insani yüceltmesi ve esinlendirmesi yönünde eşi benzeri bulunmaz bir bakış açısı kazandırdı.
Mercan Dede ya da Arkın Allen kimliğiyle son iki yılda Kazakistan'dan, Bahreyn'e; Montreal'den Paris'e bir milyon kilometreyi aşan seyahatinde aslında kendi gönlündeki sevgiliye ulaşmaktan başka bir amacının olmadığına inanan Mercan Dede'nin mercandede.com adresinden ulaşabileceğiniz ve Mercan Dede ailesi tarafından yönetilen bir web sitesi bulunmaktadır.
| |
